ESHRE 2026 • analiza badania
Badanie zespołu Beatrice Crestani wskazuje na niższą skuteczność transferów z komórkami dawczyń u najstarszych biorczyń. Nie dowodzi jednak, że po 49. roku życia macica nagle przestaje być receptywna.
Młody oocyt nie odmładza całego organizmu
Przez lata w poradnictwie dotyczącym dawstwa komórek jajowych dominowało proste wyjaśnienie: skoro głównym problemem wieku jest starzenie oocytów i wzrost aneuploidii, zastąpienie ich komórkami młodej dawczyni powinno w dużej mierze wyrównać szanse. To prawda tylko częściowo. Dawstwo ogranicza biologiczny problem wieku oocytu, ale nie cofa zmian naczyniowych, metabolicznych, immunologicznych ani położniczych u biorczyni.
Co zbadał zespół Beatrice Crestani?
Zespół IVI Roma przeanalizował retrospektywnie 1774 kobiety, u których w latach 2021–2024 wykonano 2760 transferów pojedynczych blastocyst pochodzących z komórek dawczyń. Pacjentki podzielono na grupy 35–40, 41–45, 46–49 i powyżej 49 lat.
Odsetek żywych urodzeń na transfer spadł z 46,2% w najmłodszej analizowanej grupie do 31,7% w najstarszej. Odsetek poronień wśród implantacji wzrósł z 24,2% do 37,6%. Po uwzględnieniu wybranych czynników iloraz szans poronienia wynosił 2,07.
Dlaczego „dwukrotnie wyższe ryzyko” jest uproszczeniem?
Iloraz szans nie jest tym samym co ryzyko względne. Przy częstym zdarzeniu może wyraźnie zawyżać intuicyjne odczucie skali. W danych surowych różnica wynosiła 13,4 punktu procentowego, a stosunek odsetków około 1,55. Wynik pozostaje klinicznie ważny, lecz należy go komunikować dokładnie.
Czy udowodniono starzenie macicy?
Nie. Badanie wykazało związek wieku biorczyni z wynikami leczenia. Nie zmierzono biologicznego wieku macicy, ekspresji genów receptywności, immunoprofilu, perfuzji ani mechanizmów prowadzących do poronienia.
Autorzy obserwowali częstszy nietrójwarstwowy obraz endometrium, ale inne badanie tej samej sieci, obejmujące ponad 14 tysięcy transferów, nie wykazało niezależnego wpływu takiego obrazu na żywe urodzenie. Najbardziej trafne określenie brzmi więc: dane są zgodne z hipotezą późnego wpływu wieku biorczyni, ale jej nie dowodzą.
Dlaczego wyniku nie można przenieść na każdą pacjentkę?
Analiza pochodzi z jednego, dużego i silnie protokołowego ośrodka; w około 93–99% cykli stosowano hormonalną terapię zastępczą. Część kobiet miała więcej niż jeden transfer, a zależności tych obserwacji nie uwzględniono w modelu. W najstarszej grupie znalazły się 183 transfery i 35 poronień. Wykluczono również między innymi BMI powyżej 30, cienkie endometrium i rozpoznane poważne patologie macicy.
Co wnosi indywidualna ocena endometrium?
Wiek metrykalny jest łatwo dostępny, ale nie jest testem funkcji endometrium. W naszej praktyce ocena nie kończy się na wieku i grubości błony śluzowej. Uwzględniamy dobór dawczyni, jakość zarodka, anatomię jamy macicy, sposób przygotowania hormonalnego i – u odpowiednio wybranych pacjentek – molekularną ocenę receptywności oraz immunoprofil testem REIA. Są to dane, których baza Crestani nie zawierała.
Ważne zastrzeżenie dotyczące REIA
REIA nie powinien być przedstawiany jako sposób na „usunięcie” wieku. Zalecenia ESHRE wskazują, że nie ma podstaw do rutynowego stosowania każdego komercyjnego testu receptywności u wszystkich pacjentek, choć ocenę konkretnych aspektów funkcji endometrium można rozważyć w wybranych sytuacjach. Nasze doświadczenie, że w spersonalizowanym modelu nie widać ostrego punktu załamania po 49. roku życia, jest obserwacją kliniczną i hipotezą do prospektywnej weryfikacji.
Co powiedzieć pacjentce?
Dawstwo oocytów nadal może dawać znaczącą szansę na urodzenie dziecka w bardzo zaawansowanym wieku. Jednocześnie wraz z wiekiem rośnie znaczenie dokładnej kwalifikacji internistycznej i położniczej oraz uczciwej rozmowy o ryzyku. Nie należy ustanawiać arbitralnej granicy na podstawie jednego retrospektywnego badania. Właściwa odpowiedź to większa personalizacja, lepsza diagnostyka i wspólne podejmowanie decyzji.
Źródła
- Crestani et al., Journal of Assisted Reproduction and Genetics, 2026
- Sodani et al., ESHRE 2026
- Molinaro et al., ESHRE 2026
- ESHRE good practice recommendations on recurrent implantation failure
Materiał edukacyjny. Nie zastępuje indywidualnej konsultacji lekarskiej.