BMI jest prostym wskaźnikiem masy ciała w odniesieniu do wzrostu, ale nie pokazuje, jaka część masy pochodzi z tkanki tłuszczowej. Badanie duńskiej kohorty FEPOS objęło 1058 młodych mężczyzn i porównało odsetek tkanki tłuszczowej z parametrami nasienia oraz hormonami rozrodczymi.
W porównaniu z zakresem 8–19% tkanki tłuszczowej, zakres 20–24% wiązał się z około 23% mniejszą całkowitą liczbą plemników. Wyższy odsetek tkanki tłuszczowej korelował również z niższymi stężeniami SHBG i testosteronu oraz wyższymi LH i estradiolem. Część zależności była widoczna także u mężczyzn z BMI uznawanym za prawidłowe.
To ważna obserwacja, ale nie dowód przyczynowości. Badanie było przekrojowe — skład ciała, hormony i nasienie oceniano w tym samym okresie. Tkankę tłuszczową mierzono bioimpedancją, a w badaniu uczestniczyło tylko około 19% zaproszonych. Nie oceniano ciąż ani żywych urodzeń.
Nie należy zatem wyciągać wniosku, że określony procent tkanki tłuszczowej automatycznie powoduje niepłodność. Wynik pokazuje natomiast ograniczenie BMI i uzasadnia szerszą ocenę zdrowia metabolicznego mężczyzny, zwłaszcza przy nieprawidłowym badaniu nasienia.
Co ma znaczenie w praktyce?
Oprócz BMI liczą się między innymi obwód pasa, skład ciała, aktywność, dieta, sen, używki, choroby metaboliczne, leki oraz pełna ocena andrologiczna. Sama redukcja masy ciała nie gwarantuje poprawy płodności, ale korzystna zmiana stylu życia może być elementem postępowania zdrowotnego.
Najważniejszy wniosek
Prawidłowe BMI nie wyklucza metabolicznie niekorzystnego składu ciała. Jednocześnie pojedynczy pomiar tkanki tłuszczowej nie jest testem płodności i nie zastępuje badania nasienia ani konsultacji andrologicznej.
Źródło
Brix N i wsp. Body fat percentage in relation to semen characteristics, testicular volume, and reproductive hormones: a cross-sectional study. Human Reproduction 2026. DOI: 10.1093/humrep/deag104. PMID: 42526509.
Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji lekarskiej.