Osoby z chorobą Hashimoto często pytają, czy witamina D może „wyciszyć” autoimmunizację. Pytanie jest zasadne, ponieważ w części badań obserwacyjnych niższe stężenia 25(OH)D częściej stwierdzano u osób z autoimmunizacyjnymi chorobami tarczycy. Trzeba jednak oddzielić trzy różne kwestie: występowanie niedoboru, jego uzupełnianie oraz leczenie samej choroby Hashimoto.
Co naprawdę pokazują badania?
Badanie obserwacyjne może wykazać współwystępowanie dwóch zjawisk, ale nie rozstrzyga kierunku zależności. Niskie stężenie witaminy D może wiązać się między innymi z masą ciała, dietą, ekspozycją na słońce, aktywnością fizyczną, chorobami współistniejącymi i porą roku. Nie dowodzi to, że niedobór wywołuje Hashimoto ani że suplementacja zahamuje produkcję przeciwciał.
W praktyce niedobór witaminy D warto rozpoznać i leczyć zgodnie z ogólnymi wskazaniami. Celem jest prawidłowa gospodarka wapniowo-fosforanowa, zdrowie kości i mięśni oraz uniknięcie skutków niedoboru. Nie należy jednak obiecywać pacjentowi, że sama suplementacja zastąpi lewotyroksynę, przywróci prawidłową czynność tarczycy albo „wyleczy układ odpornościowy”.
Najbezpieczniejszy wniosek brzmi: niedobór należy wyrównać, ale dawkę powinno się dobierać do sytuacji klinicznej, a nie do marketingowej obietnicy leczenia Hashimoto. Szczególnej ostrożności wymagają wysokie dawki stosowane bez kontroli, ponieważ nadmiar witaminy D może prowadzić między innymi do hiperkalcemii.
Co to oznacza dla pacjenta?
Warto ocenić ryzyko niedoboru i omówić suplementację z lekarzem, ale nie zmieniać leczenia tarczycy na podstawie samego wyniku 25(OH)D. Związek pomiędzy statusem witaminy D a Hashimoto jest biologicznie interesujący, lecz dane obserwacyjne nie są dowodem skuteczności leczenia autoimmunizacji.
Źródła
Lower Serum 25-Hydroxyvitamin D Level is Associated With 3 Types of Autoimmune Thyroid Diseases. PMID: 26426654.
Vitamin D status in Hashimoto’s thyroiditis and its association with vitamin D receptor genetic variants. PMID: 34015387. DOI: 10.1016/j.jsbmb.2021.105922.
Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji lekarskiej.